Rytuały żałobne

Chewsuretia jest unikalnym regionem Gruzji, w którym do dziś zachowały się stare zwyczaje związane z kultem zmarłych i kunsztowna poezja żałobna, tzw. chmit natirlebi (głośne lamentacje). W odciętej miesiącami zimy od reszty świata i odizolowanej od zewnętrznego nurtu życia górzystej Chewsuretii ramy obowiązujących norm moralno-etycznych były określane przez pamięć po zasłużonych przodkach i szacunek do ich imion. Społeczeństwo chewsurskie ceniło … Czytaj dalej Rytuały żałobne

Ubiór, rękodzieło

Chewsurowie szyli swoje ubrania z materiału podobnego do cienkiego, wełnianego filcu, który wyrabiały kobiety. Był on dość sztywny, lecz za to bardzo wytrzymały i ciepły. Ubrania kobiet składały się z sukni, zwanej sadiaco, wykonanej z czarnej lub granatowej wełny, którą na przedzie zdobiły wzory wyszywane kolorowymi nićmi, korale i guziki. Kobiety, oprócz sadiaco, nosiły również krótsze, wcięte w talii suknie, zwane … Czytaj dalej Ubiór, rękodzieło

აშექალი

აშექალი იყვ მოწმოელი ქალი. ერთ გვერდი ეშმაკებს შჭერივა და ერთი ანგელოზებს. აშექალივ ესეთ მკითხავ ყოფილავ, რო კაცის დღე იცოდავ. ხანავ საფარველ დაიდვისავ აშექალმაო და ვეღარავინ ნახისავ ისივ. ხანავ კი გამაცხადებით დავიდოდისავ. ერთხან გადამხტარ აშექალი ალაღებულს წყალში მოწმაოს ძირა, დაკარგულას, წაუღავ წყალს აშექალი და ყველას ის ღგონები, ქვე თუ მაკვდავ. მაშინ ჟინვან რუსის ჯარ მდგარ წყლის … Czytaj dalej აშექალი

ტალავარი

ხევსურის “ახირებული ჩაცმა-დახურვა… განსაცვიფრებელია და საინტერესოა თვით უცხო კაცთათვისაც და მეტადრე ჩვენ ქართველებისათვის. (ალ. ყაზბეგი) რომელ ხალხებსა და ცივილიზაციებს არ დაუკავშირეს მკვლევარებმა ხევსურის ტალავარი – ინდოევროპელებს, რეტენუელებს, შუამდინარეთს, ევროპელ ჯვაროსნებს… ერთი კი ნათელია, რომ კავკასიის მთიანეთის მოსახლეობის ყოფიდან ხევსურული ტოლის (შალის) ტალავარის სახით ჩვენ შენარჩუნებული გვაქვს ისტორიული ხანის ჩაცმულობის იშვიათი, ორიგინალური ნიმუში. იგი გამოირჩევა თავისი … Czytaj dalej ტალავარი

მკვდრის კულტი ხევსურეთში

დიდი ტრაგედია იყო ხევსურთათვის ნებისმიერი პიროვნების გარდაცვალება, რადგან სოფლისთვის თითოეული ხევსურის სიკვდილი მეომრის სიკვდილი იყო. რაც გინდა ბეჩავი ყოფილიყო იგი, სახელიანი ვაჟკაცის დარად, უებრო გმირის სახელით დაიტირებდნენ, ცხენ-იარაღს, სასმელ-საგზალს, ტალავარს, წყალს, ცეცხლს დაულოცავდნენ საიქიოსთვის, რადგან ხევსურთა წარმოდგენით მიცვალებული სულეთშიც განაგრძობდა ცხოვრებას. როგორც ცოცხლებს ჰქონდათ სააქაოს მტკიცედ ჩამოყალიბებული ინსტიტუტები ღვთისმსახურებისა, სტუმარ-მასპინძლობისა, მლოცავ-მკითხავთა და ა.შ. ასევე მიცვალებულთათვისაც … Czytaj dalej მკვდრის კულტი ხევსურეთში