Poezja

Chewsuretia jest ojczyzną poezji ludowej o czystości porównywalnej z klasyczną. W chewsurskiej poezji znajdują odzwierciedlenie wszystkie aspekty życia codziennego. W wierszach zawarta jest wiedza o najdawniejszej historii tego regionu. Tworzą one prawdziwą kronikę artystyczną, której wartość po znawczo-estetyczna świadczy o wielkim wrodzonym talencie ich twórców. Wierszem czczono narodziny Chewsura i wierszem żegnano go, gdy udawał się na wieczny odpoczynek. Życie bez poezji dla … Czytaj dalej Poezja

Mitologia

Wśród chewsurskich zabytków literatury ustnej honorowe miejsce należy się wierszom o tematyce mitologicznej i podaniom, których fabuła składa się na opowieści o przygodach oraz o pochodzeniu miejscowych bóstw – gwtisszwilebi. Według starożytnych opowieści w panteonie sił niebieskich najwyższym bóstwem jest Morige (od morige gmerti „dyżurny bóg”), który nie angażuje się bezpośrednio w zarządzanie ziemskimi sprawami, ma w tym celu swoich … Czytaj dalej Mitologia

Chewsuretia

Na Wschodnim Kaukazie, po północnej i południowej stronie głównego działu wodnego Kaukazu żyją Chewsurowie – lud o wyjątkowych dziejach i charakterze, którego dramatyczny żywot i odmienne od innych tradycje od zawsze były przedmiotem zainteresowania naukowców oraz źródłem inspiracji dla pisarzy i poetów. Jeszcze sześćdziesiąt kilka lat temu w Chewsuretii można było zetknąć się z wojownikami rodem ze średniowiecza, odzianymi … Czytaj dalej Chewsuretia

კოპალა

გმირი კოპალა ცხენზე ზის, ჩხენი მიდის და გოგდება, მის სამტროდ დევნი აშლილან, ყველა დიდ მთაზე გროვდება… გმირი კოპალას შიშითა დევებს ვერ გაუხარიათ, მისი მარჯვენა მძლავრია, მისი დაკრული მწარეა. * * * კოპალა – ღვთისშვილია, ფშავში უძილაურთა და ხევსურეთში ლიქოკის საყმოთა პატრონი და სალოცავია. თავდაპირველად ხორციელი იყო. ბავშვობისას დევებმა მოიტაცეს, ძალიან ცუდ პირობებში ჰყავდათ, ბევრს ამუშავებდნენ. … Czytaj dalej კოპალა

ფხოველთა უმთავრესი სალოცავი

ფხოველებს (საერთოდ კავკასიელ მთიელებს) ჰყავდათ საერთო ღვთაებანი – კოპალა, იახსარი, პირქუში, ხმალა, პირიმზე, თერგვაული, ბერი ბაადური – რომელნიც შემდგომ სათემო სალოცავებად იქცნენ და ხშირ შემთხვევაში წმინდა გიორგიდ იწოდებიან. ამ ღვთაებებმა (ხთიშვლებმა) გაწმინდეს ფშავ-ხევსურეთის მიწა-წყალი დევ-კერპებისაგან. გადმოცემით, ეს ღვთაებანი “ნახორცივლარი” გმირებია, რომელნიც შემდეგ “გახთიშვილებულან”. (ევჰემერისტული შეხედულება, რომ ღვთებანი რეალური პიროვნებანი იყვნენ). ძირითადი და ცენტრალური სალოცავი ერთიანი … Czytaj dalej ფხოველთა უმთავრესი სალოცავი

ლიქოკი

ლიქოკის თემი ლიქოკის წყლის ხეობაში მდებარეობს, რომელიც ბარისახოსთან უერთდება არაგვს. ლიქოკის ხეობა იწყება შურისციხის ახალაღმოჩენილი ძველი სამაროვნითა და ლიქოკის ჭალით, რომელსაც ძველად ‘’სალაშქრო ჭალა’’ რქმევია. ლიქოკის ხეობაში ძველ დროს ‘’მაგანძურთა მოძმე’’, გვარები, ‘’თათარი’’ ბასხაჯაურები და ბაცბური გვარები მდგარან, რომელთა დიდი ნაწილი ქრისტიანობის გავრცელების ხანებში თუშეთს გადასულან, ნაწილი კი ადგილიდან აყრილა ან მეზობლებს ამოუხოცავთ (‘’ჯვარს გაუთავებიან’’). … Czytaj dalej ლიქოკი