ხახმატის-ჯვარი

ხახმატის ჯვარიც ხევსურეთში ძლიერ ხატად ითვლება და მასაც წმ.გიორგიობით ლოცულობენ.ხახმატის-ჯვარი უფრო ქალების მფარველ ღვათაებად არის მიჩნეული,მას ქალები შვილიერობასა და ვაჟიანობას შესთხოვენ.ამ მიზნით ქალები მას მწევრის საფლავზე ციკანს სწირავენ.ხახმატ-ჯვარის ერთი მწევარი ჰყოლია და ციკანი მას მოუნდებაო.მშობიარე ქალი მშობიარე ქალი ხახმატის ჯვარს ევედრება მშვიდობიან მოლოგინებას და მის დობილებს აშექალს,მზექალს და სამძიმარს სადობილო კვერებს უცხობს.

ხახმატის-ჯვარი აგრეთვე ითვლება საქონლის მფარველს ღვთაებად,რომელსაც ქალები ძროხების გამრავლებას ეხვეწებიან და მას ახლად მოგებული დეკეულების კარაქის ნათავარს საწირში მიართმევენ.

ხევსურების თქმით ხახმატის-ჯვარი საქონელს იცავს ქურდისა და მავნე ნადირისგან.თუ არა ხახმატის-ჯვარის ნებით,ქურდი საქონელს ვერ მოიპარავსო,ამიტომ ქისტებიც თურმე ლოცულობენ ხახმატის-ჯვარს,რომ ხევსურეთის ამ ხატმა მათ ხელი მოუმართოს საქონლის ქურდობაში.

ხალხური თქმულებით ერთხელ ხევსურეთის საქონელი ეშმაკებს გაურეკიათ;ამაზე ხატის ყმები შეწუხებულან და ხახმატისათვის შველა უთხოვიათ.ხახმატის ჯვარს მაშინვე თავის მწევარი დაუდევნებია,ეშმაკებისათვის საქონელი წაურთმევია და ამ მწევარისათვის ჩაუბარებია საქონლის მეთვალყურეობა.ამ მწევრის ნიშიც ხახმატის ჯვარშია მოთავსებული.

ვინც ხახმატის-ჯვარს ცხენების მომრავლებას შესთხოვს,მან ხატში ს ა რ ე მ ა ო ბატკანი ან ციკანი უნდა დაკლას.

ერთი სიტყვით ხახმატის–ჯვარი ქალებისა და საქონლის მფარველია და,როცა დაიცი გაგიჟდება ალოცებენ და შველას შესთხოვენ.ხალხის რწმენით,ვისაც ხახმატის-ჯვარი სწყალობს,მის საქონელს საქონლის ქურდი და ნადირი ვერ გაეკარება,ამ უკანასკნელთ ხატი მაშინვე დააბრმავებს.

ამიტომ მგზავრობის დროს ხევსურებს ხახმატის მ ო ს ა ნ თ ო,სამი ხავიწიანი კვერი და სანთელი მიაქვსდა,სადაც დაუღამდება,იქვე დადგება,სანთელს აანთებს დაიტყვის:“ხახმატის-ჯვარო,ხელო სამძიმარო,გვიშველე და დაგვიფარე!“კვერებს იქვე შეჭამს.ამის შემდეგ მგზავრი ხევსური დარწმუნებულია,რომ ხახმატის-ჯვარის შიშით მას ქურდი და მავნე ნადირი ახლოს ვერ მიეკარება.

სერგი მაკალათია “ხევსურეთი”

4 thoughts on “ხახმატის-ჯვარი

  • 23/08/2013 at 15:33
    Permalink

    იქნებ ამიხსნას ვინმემ რას ნიშნავს სიტყვა ხახმატი. მეც ვარ მიბარებული თუმცა ბევრი რამ არ ვიცი. მახსოვს ცხვარიც კი გამატყავებინეს ერთხელ. 17 წელია საბერძნეთში ვცხოვრობ და მას მერე რაც გავეცანი ბერძნულ ენას ცოტა არ იყოს მაოცებს ხევსურეთის სალოცავებთან დაკავშირებული სიტყვები. სიტყვა მატი (ბერძნულად Μάτι) ნიშნავს თვალს. მაგ ხატში გათვალულებიც მიყავდათ თვალის მოსახსნელად თუ არ ვცდები. სიტყვა ათენგენობა ბერძნულად რომ ვთარგმნოთ მივიღებთ ათინას დაბადებას. ათენა ბერძნების ღმერთი იყო და გენა კი დაბადებას ნიშნავს (Αθήνα γέννα).საინტერესოა ასეთი დამთხვევები. ომალოს მთა აქაც არის კრიტზე. და ა.შ

    • 20/01/2014 at 11:03
      Permalink

      კრერტას კულტურაში ქართველების დიდი წვლილია. იკითხეთ სანიკიძის დედა-ისტორია.

  • 27/06/2014 at 19:25
    Permalink

    ადმინ მინდა რომ რამე ფილაურებზეც დადო მე ფილაური ვარ და ხევსური რაც ჩემთვის ზალიან საამაყოააა

  • 30/04/2015 at 17:08
    Permalink

    მაგარია

Comments are closed.