მტრისთვის მარჯვენას მოჭრა

ასეთი ტრადიცია ხევსურებს არ ჰქონიათ. მკლავის, თავის მოკვეთის და საფლავზე დაკვლის წესს ხევსურთა მეზობლები მისდევდნენ და მათი გავლენით ხევსურეთში მოწინააღმდეგისთვის მარჯვენა ხელის მტევნის მოკვეთის მხოლოდ რამდენიმე შემთხვევაა ცნობილი და ისიც, როგორც გადამთიელ მტერზე შურისძიების, მისი მოკვლის დამამტკიცებელი საბუთი (ნივთმტკიცება) და არა როგორც ჩვეულება. ამას მოწმობს ძველი ხევსურული ლექსიც:’’.. ლეკსა ხოცს, ხელს კი არა სჭრის: ხევსურის წესი არ არსა..’’.

მომზადებულია შოთა არაბულის წიგნის ”ისტორიული თავგადასავალი ხევსურთა”-ს მიხედვით

ეს საინტერესოა

  • ხევსურული “ქათიბები” ძველი ხევსურული ნაქარგი […]
  • ხევსურების ისტორია ზურაბ არაგვის ერისთავზე წერს ბესიკ ხარანაული:  „ერთში კი ბედი აღმოგაჩნდა, როცა ისეთ ხალხს გადაეკიდე, რომლებსაც ხრიოკი მიწის და პოეზიის მეტი არაფერი ებადა, ამ ხალხმა დაგამარცხა, არ დაგითმო თავისი მიწის […]
  • სარწმუნოება ხევსურთა სარწმუნოებრივი სისტემა სიმბიოზია წარმართობისა და ქრისტიანობისა. ღვთაებათა სიმრავლე ანუ პოლითეიზმი დასტურია იმისა, რომ უხსოვარ დროში ხევსურები ქრისტიანობამდელი რწმენა-წარმოდგენებით სარგებლობდნენ. მათ […]
  • ხევსური ეროვნული გმირები ხევსურულ ზეპირსიტყვიერებაში უმთავრესი ადგილი უკავია საგმირო-საისტორიო გადმოცემებს. კავკასიონის მთებში მცხოვრებ თავისუფლებისმოყვარე, მეომრული ბუნების მქონე ხევსურებს ერთდროულად უწევდა ჩრდილო-კავკასიური […]
  • ქორწილი ხევსურეთში არსებობდა აკვანში დანიშვნის (დაწინდვის) ტრადიცია. ეს ხდებოდა ცალკეული პიროვნებებისა თუ გვარების ურთიერთდაახლოების სურვილით. მსგავსი წესი, ასევე, დადასტურებულია მთელ კავკასიაში და საქართველოს […]
  • ტალავარი (ტანსაცმელი) ტანსაცმელს ხევსურები „ტალავარს“ უწოდებენ. ტალავარი შინნაქსოვი შალისგან („ტოლისგან“) იკერება. „ტოლს“ ამზადებენ ქალები. სატალავრე ქსოვილი სქელი, მძიმე და მოუხეშავია. სამაგიეროდ, გამძლეა და დიდხანს […]
  • შატილობა 2015 5 სექტემბერს ხევსურეთში, სოფელ შატილში გაიმართება ტრადიციული დღესასწაული “შატილობა”. ღონისძიების სავარაუდო პროგრამა: ►ადგილობრივი და მოწვეული ხალხური სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლები ► ინდივიდუალური […]
  • საომარი აღჭურვილობა ხევსურების საბრძოლო არსენალი მათივე ტანისამოსის მსგავსად მრავალფეროვანი იყო. თითოეული ხევსური ცდილობდა შეეძინა საუკეთესო იარაღი, როგორც შემტევი-საბრძოლო, ასევე დამცავი საჭურველი. მათ შეიარაღებაში შედიოდა: […]

9 thoughts on “მტრისთვის მარჯვენას მოჭრა

  • 16/11/2010 at 21:25
    Permalink

    სწორია, ხევსურების მიერ მტრისთვის ხელის მოჭრა ჩვეულება არ იყო.  იყო რამდენიმე შემთხვევა როგორც ნივთმტკიცება და არა ტრადიცია.  ამის დასტურია ვ.ფშაველას  ,,ალუდა ქეთელაურის” შინაარსი.  დამარცხებულ და მკვდარ მტრის  დამცირებას, შეურაწყოფას  არავინ იკადრებდა. ეს მისი  სისუსტე და მარცხი იქნებოდა. სამწუხაროდ მხატვრულ ფილმებში დამახინჯებულად არის წარმოჩენილი, მათ შორის  ფილმ ,,ვედრებაში”  ეს ადგილი სხვანაირადაა  გადაღებული. ვ.ფშაველას გენიალური თვალთახედვა  ხალხური მორალის ერთადერთი სწორი  დამნახავია. გ.გ. ,,borjgalioni”

  • 13/12/2011 at 17:53
    Permalink

    მე კი ვიცი, რომ ხევსურეის ტრადიცია იყო დამარცხეული მოწიააღმდეგის ხელის მოჭრა, რადგა მათ სჯეროდათ, რომ საიქიოში სულს სხეულის ფორმა ქოდა და თუ ხელს არ მოაჭრიდე იქ დახდეოდა და ხმლით შეერძოლეოდა

    • 19/03/2013 at 21:08
      Permalink

      მეც ზუსტად ეგ ინფორმაცია მაქვს

  • 16/12/2011 at 12:34
    Permalink

    ,,ლეკსა კლავს ხელს კი არა სჭრის, ხევსურეთს წესი არასა”.. (ხევს. პოეზია). ბარშიც იყო ,,პირველი ღამის წესი” და რა ვთქვათ ქართული იყო?, ასეთი წესი და სხვა.

  • 30/04/2012 at 20:23
    Permalink

    მე კი ვიცი რომ ხევსურებში წესად იყო მტრისთვის მარჯვენის მოჭრა. თვითონ ალუდა ქეთელაურშიც ვაჯა ამბობს, რომ ალუდას ჯღრესავით ჰქონდა ხელის მტევნები ხოლო მის მეგობარ სახელოვან ვაჯკაც მინდიას თორმეტი ქისტი ყავდა მოკლული და შესაბამისად თორმელი მარჯვენის პატრონი იყო . ასე რომ გინდათ ხევსურებს თუ რ გინდატ ეს სისულელე წესად იყო მიჩნეული, თანაც წაკითხული მაქვს, რომ მთის ხალხის წარმოდგენით საიქიოში მოკლული ასევე უმარჯვენოდ გააგრძელებდა სიცოცხლეს………..

  • 19/06/2012 at 21:14
    Permalink

    ხევსურული რჯული ასეთ წეს არ ცნობდა და სირცხვილი იყო დამარცხებული მტრის დამახინჯება. გუდანის ჯვარში დადგენილი წესი იყო მთავარი და არა მიმბაძველი ჩვეულება. ,,ხელის მოჭრა” ხევსურულ წესად არასდროს ყოფილა და თუ ვინმეს დაანტერესებს რჯულის კაცების აზრი, იკითხეთ.

  • 29/06/2012 at 18:47
    Permalink

    თქვენ სიდან იცით ეს?შეგიძლიათ წყარო მითხართ

  • 23/10/2012 at 19:52
    Permalink

    თაოდ ხევსურულ ,,რჯულში” მივლია და ამის გამოცდილებაც მაქვს. როგორც ხალხური სამართლის წესებში გამოცდილების მქონე ვიტყვი: ბარში სანამ სასამართლო არ იქნება დამოუკიდებელი, არაფერ გვეშველება. ბარში ,,ერთი ღამის წესიც” იყო და რა ვთქვათ ქართული ჩვეულება იყო?!!. ,,ერთი ღამის წესი” იყო ასეთი: პირველ ღამეს პატარძალი ბატონთან უნდა მიეყვანათ. ძველ ქართული წესი არ იყო ის, რაც, შეგნების სიღრმით არამდგრადი იყო და არღვევდა სიწმიდეს.

  • 24/04/2014 at 23:55
    Permalink

    შეგიძლიათ ამ თემასთან დაკავშირებით უფრო მეტი ინფორმაცია მომაწოდოთ !!!

Comments are closed.